White model là thuật ngữ dùng để chỉ những người mẫu sở hữu làn da trắng sáng, thường xuất hiện trong các chiến dịch thời trang, quảng cáo, chụp ảnh tạp chí và show diễn catwalk. Trong bối cảnh ngành công nghiệp thời trang toàn cầu, white model đã từng là tiêu chuẩn ngầm định trong nhiều thập kỷ, đặc biệt tại các thị trường phương Tây và châu Á. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết khái niệm white model, nguồn gốc, vai trò trong ngành, những tranh cãi về tính đa dạng sắc tộc, cũng như sự thay đổi của xu hướng tuyển chọn người mẫu hiện đại.
White Model Là Gì? Định Nghĩa Chi Tiết Và Nguồn Gốc
White model là người mẫu có màu da sáng, thường thuộc chủng tộc da trắng (Caucasian) đến từ các khu vực như châu Âu, Bắc Mỹ, Úc hoặc một số nước châu Mỹ Latinh. Tuy nhiên, trong lịch sử ngành thời trang, thuật ngữ này không chỉ đơn thuần mô tả màu da mà còn mang hàm ý về chuẩn mực thẩm mỹ, sự ưu tiên trong casting và khả năng tiếp cận các hợp đồng lớn.
Nguồn gốc của sự thống trị white model bắt nguồn từ những năm 1940-1950, khi các nhà mốt cao cấp tại Paris, Milan và New York chủ yếu tuyển chọn người mẫu từ tầng lớp thượng lưu da trắng. Các tạp chí thời trang như Vogue, Harper’s Bazaar trong giai đoạn này hầu như chỉ đăng tải hình ảnh người mẫu da trắng. Nguyên nhân chính đến từ định kiến xã hội thời đó, khi làn da trắng được đồng nhất với sự thanh lịch, giàu có và quyền lực.
Đặc Điểm Nhận Dạng Của White Model
Không phải bất kỳ người nào có làn da sáng đều được gọi là white model trong ngành thời trang. Một số đặc điểm cụ thể bao gồm:
Màu da: Tông màu da từ rất sáng (porcelain) đến sáng trung bình (fair), ít hoặc không có sắc tố vàng, nâu.
Đặc điểm gương mặt: Thường có sống mũi cao, xương gò má rõ, mắt hai mí, môi mỏng hoặc trung bình – những đặc trưng phổ biến của người gốc Âu.
Chiều cao và tỷ lệ: Tiêu chuẩn cao từ 1m70 đến 1m80 đối với nữ, 1m80 đến 1m90 đối với nam, số đo cân đối
Khả năng catwalk: Dáng đi uyển chuyển, tự tin, biểu cảm gương mặt có thể thay đổi linh hoạt theo concept chụp ảnh.
Trong quá khứ, white model thường được yêu cầu có mái tóc vàng hoặc nâu nhạt, mắt xanh hoặc xám. Tuy nhiên, ngày nay các tiêu chuẩn này đã được nới lỏng đáng kể.
Phân Loại White Model Trong Ngành Thời Trang
White model được chia thành nhiều nhóm dựa trên mục đích làm việc và phong cách chụp ảnh:
Loại White Model
Đặc điểm nổi bật
Lĩnh vực hoạt động chính
High Fashion Model
Gương mặt góc cạnh, chiều cao >1m75, phong cách lạnh lùng, có thể biến hóa đa dạng
Show diễn haute couture, chiến dịch quảng cáo các nhà mốt lớn (Chanel, Dior, Prada)
Commercial Model
Gương mặt dễ gần, nụ cười tự nhiên, vóc dáng cân đối, chiều cao trung bình 1m65-1m75
Quảng cáo thương mại, catalogue, TVC, sản phẩm tiêu dùng
Fitness Model
Cơ bắp săn chắc, thân hình rõ múi, làn da khỏe khoắn
Quảng cáo đồ thể thao, thực phẩm bổ sung, tạp chí thể hình
Editorial Model
Gương mặt ấn tượng, phong cách nghệ thuật, thường trang điểm đậm, tạo dáng độc đáo
Bài báo thời trang, chụp ảnh concept cho tạp chí
Plus-Size White Model
Thân hình đầy đặn, làn da sáng, đại diện cho sự đa dạng về kích cỡ
Chiến dịch body positivity, thương hiệu thời trang kích cỡ lớn
Vai Trò Và Vị Thế Của White Model Trong Ngành Công Nghiệp Thời Trang
Trong suốt thế kỷ 20, white model chiếm ưu thế tuyệt đối trên các sàn diễn và ấn phẩm thời trang. Thống kê từ The Fashion Spot cho thấy vào năm 2015, tại các tuần lễ thời trang lớn (New York, London, Paris, Milan), tỷ lệ người mẫu da trắng chiếm tới 82,7% tổng số người mẫu tham gia. Con số này phản ánh rõ rệt sự thiếu đa dạng về chủng tộc trong ngành.
White model thường được ưu tiên casting cho các vai trò chủ chốt: mở màn (opening look), kết thúc show (closing look), hoặc làm gương mặt đại diện cho bộ sưu tập. Lý do nằm ở quan điểm marketing truyền thống cho rằng khách hàng mục tiêu của các thương hiệu xa xỉ phần lớn là phụ nữ da trắng thuộc tầng lớp thượng lưu.
Tuy nhiên, vai trò này đã thay đổi mạnh mẽ từ sau phong trào Black Lives Matter năm 2020. Các thương hiệu như Gucci, Prada, Versace bắt đầu cam kết tăng tỷ lệ người mẫu da màu trong chiến dịch của mình.
So Sánh White Model Với Các Nhóm Người Mẫu Khác
Để hiểu rõ hơn về vị trí của white model, cần đặt nó trong bối cảnh so sánh với các nhóm người mẫu mang sắc tộc khác:
Tiêu chí
White Model
Black Model
Asian Model
Latinx Model
Tỷ lệ casting tại các tuần lễ thời trang (2023)
58%
15%
12%
10%
Mức thu nhập trung bình (buổi chụp)
Cao nhất (1500-5000 USD)
Trung bình (800-3000 USD)
Trung bình (1000-3500 USD)
Trung bình (900-3200 USD)
Ưu thế trong các chiến dịch mỹ phẩm
Sản phẩm trang điểm tông sáng
Sản phẩm tóc, skincare dành cho da sẫm màu
Mỹ phẩm thị trường châu Á
Sản phẩm dành cho da nâu
Định kiến phải đối mặt
Bị cho là thiếu đa dạng, quá phổ biến
Phải đấu tranh chống phân biệt tóc, da
Thường bị gắn với hình tượng “kỳ lạ” hoặc “bí ẩn”
Thường bị sexual hóa
Bảng so sánh cho thấy dù có xu hướng giảm, white model vẫn chiếm tỷ lệ áp đảo và hưởng mức thù lao cao hơn so với các nhóm khác, phản ánh sự bất bình đẳng cố hữu trong ngành.
Những Lợi Thế Và Hạn Chế Khi Trở Thành White Model
Lợi thế
Cơ hội việc làm rộng mở hơn tại các thị trường thời trang truyền thống như châu Âu, Mỹ.
Dễ dàng phù hợp với các yêu cầu về tông màu da của nhiều nhãn hàng mỹ phẩm, thời trang.
Ít gặp rào cản về định kiến sắc tộc trong quá trình casting so với các nhóm thiểu số.
Được hưởng lợi từ mạng lưới quan hệ đã được xây dựng từ lâu trong ngành.
Hạn chế
Áp lực phải duy trì làn da trắng hoàn hảo, không tì vết, dễ bị tổn thương dưới ánh nắng.
Cạnh tranh khốc liệt do số lượng người mẫu da trắng rất lớn.
Xu hướng thời trang đang dần ưu tiên sự đa dạng, khiến white model mất dần lợi thế độc tôn.
Thường xuyên bị chỉ trích là biểu tượng của sự thiếu đại diện trong các chiến dịch.
Ứng Dụng Thực Tế Của White Model Trong Các Lĩnh Vực
Thời trang cao cấp
White model là lựa chọn hàng đầu cho các bộ sưu tập haute couture, nơi thiết kế thường có tông màu pastel, trắng, be – những gam màu dễ nổi bật trên nền da sáng. Các nhà mốt như Valentino, Chanel thường sử dụng white model để làm nổi bật sự tinh tế của chất liệu vải và đường cắt may.
Nhiếp ảnh quảng cáo
Trong các chiến dịch quảng cáo đồng hồ, trang sức, nước hoa cao cấp, white model được ưa chuộng vì làn da sáng tạo hiệu ứng tương phản tốt với ánh sáng studio, giúp sản phẩm trở nên lung linh hơn. Nghiên cứu từ tạp chí Advertising Age cho thấy 70% quảng cáo đồng hồ Thụy Sĩ sử dụng người mẫu da trắng.
Điện ảnh và truyền hình
Nhiều diễn viên từng xuất phát điểm là white model trong các show thời trang trước khi chuyển sang đóng phim. Ví dụ điển hình: Cara Delevingne, Rosie Huntington-Whiteley đều bắt đầu sự nghiệp với vai trò người mẫu da trắng rồi thành công trong lĩnh vực giải trí.
Sai Lầm Thường Gặp Khi Hiểu Về White Model
1. Đồng nhất white model với người mẫu châu Âu: Thực tế, white model có thể đến từ Nam Phi, Úc, New Zealand, thậm chí là Nhật Bản (người Nhật có làn da sáng nhưng mang sắc tộc châu Á, không được xếp vào white model).
2. Cho rằng white model luôn có đặc quyền tuyệt đối: Trong bối cảnh hiện tại, nhiều white model trung niên hoặc không đạt yêu cầu về ngoại hình lý tưởng cũng gặp khó khăn trong việc tìm kiếm hợp đồng.
3. Nghĩ rằng thuật ngữ “white model” mang tính phân biệt chủng tộc: Thuật ngữ này chủ yếu mô tả đặc điểm ngoại hình, không phải là sự kỳ thị. Vấn đề phân biệt nằm ở việc các thương hiệu chỉ chọn white model mà không xem xét ứng viên da màu.
4. Tin rằng white model không còn tồn tại trong ngành thời trang hiện đại: Dù tỷ lệ giảm, white model vẫn chiếm hơn 50% tổng số người mẫu tại các tuần lễ thời trang lớn trong năm 2023.
Những Lưu Ý Quan Trọng Dành Cho Người Mẫu Da Trắng
Luôn chăm sóc da kỹ lưỡng, sử dụng kem chống nắng hàng ngày vì da sáng rất dễ bắt nắng, lão hóa sớm.
Xây dựng portfolio đa dạng, không chỉ tập trung vào các shoot hình thời trang cao cấp mà mở rộng sang lĩnh vực thương mại, thể thao.
Tham gia các khóa học catwalk, diễn xuất trước ống kính để tăng khả năng biểu cảm.
Luôn cập nhật xu hướng mới, đặc biệt là sự dịch chuyển sang đa dạng sắc tộc: sẵn sàng chụp ảnh chung với người mẫu da màu, thể hiện tinh thần hòa nhập.
Tránh các thương hiệu có chính sách phân biệt chủng tộc hoặc gây tranh cãi về đại diện sắc tộc.
White model có được trả lương cao hơn người mẫu da màu không?
Theo báo cáo năm 2022 từ Hiệp hội Người mẫu Quốc tế, mức thù lao trung bình của white model cao hơn 20-30% so với người mẫu da màu cho cùng loại hợp đồng, tuy nhiên khoảng cách này đang dần thu hẹp nhờ các phong trào đòi bình đẳng.
Làm thế nào để trở thành white model chuyên nghiệp?
Bước đầu tiên là liên hệ các công ty quản lý người mẫu uy tín như IMG Models, Elite Model Management để đăng ký casting. Cần chuẩn bị bộ ảnh chân dung và toàn thân với trang phục đơn giản, makeup tự nhiên. Yêu cầu bắt buộc gồm chiều cao, số đo chuẩn và kỹ năng trình diễn.
Tại sao có tranh cãi về việc sử dụng white model?
Tranh cãi chủ yếu đến từ việc các thương hiệu chỉ sử dụng white model trong các chiến dịch toàn cầu, bỏ qua sự đa dạng sắc tộc của khách hàng. Điều này vô hình trung tạo ra chuẩn mực thẩm mỹ độc tôn, gây áp lực lên phụ nữ da màu và duy trì bất bình đẳng xã hội.
White model có còn phổ biến trong năm 2025 hay không?
Dù tỷ lệ đã giảm từ 85% xuống còn 58% trong vòng một thập kỷ, white model vẫn chiếm tỷ lệ áp đảo trong ngành thời trang cao cấp. Tuy nhiên, xu thế hướng tới sự đa dạng đang buộc các thương hiệu phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong việc tuyển chọn người mẫu.
Các thương hiệu nào nổi tiếng vì thường xuyên sử dụng white model?
Một số thương hiệu vẫn trung thành với hình ảnh white model gồm Ralph Lauren, Tommy Hilfiger (dòng chính), Chanel và Dior. Tuy nhiên, các thương hiệu này cũng đã có những chiến dịch riêng tập trung vào người mẫu da màu như một phần của cam kết đa dạng.
Kết Luận
White model là một thuật ngữ phản ánh lịch sử và thực trạng của ngành công nghiệp thời trang toàn cầu. Từ vị thế độc tôn trong quá khứ, white model đang dần chuyển mình để thích nghi với yêu cầu về tính đa dạng và hòa nhập xã hội. Hiểu đúng về khái niệm này giúp các nhà tuyển dụng, người mẫu và người tiêu dùng có cái nhìn khách quan hơn, đồng thời thúc đẩy một ngành thời trang công bằng và phong phú hơn. White model không phải là vấn đề, vấn đề nằm ở cách ngành thời trang sử dụng họ như một công cụ duy trì bất bình đẳng. Trong tương lai, tỷ lệ white model sẽ tiếp tục giảm nhưng không biến mất, thay vào đó là sự chung sống bình đẳng giữa các nhóm sắc tộc.
